Restoran, otel və ya hər hansı kommersiya məkanında təmiz və baxımlı döşəmə yalnız müsbət ilk təəssürat yaratmaq üçün deyil, həm də müştərilərin və əməkdaşların təhlükəsizliyini təmin etmək və döşəmənin xidmət müddətini uzatmaq üçün vacibdir.
Lakin bazarda turş əsaslı məhsullardan qələvi təmizləyicilərə, gündəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan vasitələrdən güclü ləkə təmizləyicilərinə qədər çoxsaylı döşəmə təmizləyiciləri mövcuddur. Yanlış məhsulun seçilməsi zəif təmizləmə nəticəsinə və hətta bahalı döşəmələrin qalıcı və bərpaolunmaz şəkildə zədələnməsinə səbəb ola bilər.
Peşəkar kommersiya gigiyenası həlləri tərəfdaşı olaraq, bu məqalədə müxtəlif döşəmə materialları üçün ən təhlükəsiz və effektiv təmizləmə vasitələrinin necə seçilməli olduğunu izah edəcəyik.
Müxtəlif döşəmə materialları üçün konkret məhsullara keçməzdən əvvəl döşəmə təmizləyicilərinin ən vacib xüsusiyyətlərindən biri olan pH dəyərini anlamaq lazımdır.
pH dəyəri təmizləyici vasitənin hansı məqsədlə istifadə edildiyini və nə dərəcədə güclü təsirə malik olduğunu müəyyən edən əsas göstəricilərdən biridir.
Xüsusiyyəti: Mineral çöküntüləri effektiv şəkildə parçalaya bilir.
Əsas istifadə sahələri: Əhəng, pas, sement qalıqları, sidik daşı və digər çətin ləkələrin təmizlənməsi. Adətən hamam, vanna otağı və inadkar çirklərin olduğu sahələrdə istifadə edilir.
Diqqət: Bu məhsullar yüksək korroziya qabiliyyətinə malikdir. Mərmər və əhəngdaşı kimi turşuya həssas təbii daşlarda istifadə edilməməlidir.
Xüsusiyyəti: Əksər materiallar üçün yumşaq və təhlükəsizdir.
Əsas istifadə sahələri: Gündəlik döşəmə təmizliyi və baxımı, toz, ayaq izləri və ümumi çirklərin aradan qaldırılması.
Kommersiya məkanlarında yüksək tezlikli gündəlik təmizlik üçün ən uyğun seçimlərdən biridir.
Üstünlüyü: Döşəmənin mövcud qoruyucu və ya mum qatına daha az zərər verir və materialın səthini qorumağa kömək edir.
Xüsusiyyəti: Yağ, piy və zülal əsaslı çirkləri effektiv şəkildə parçalayır.
Əsas istifadə sahələri: Mətbəx və restoranlar kimi yüksək miqdarda yağ və piy olan ərazilərin dərin təmizlənməsi.
Diqqət: Qələvilik artdıqca yağ təmizləmə qabiliyyəti də artır. Lakin güclü qələvi məhsullar bəzi materiallara, xüsusilə taxta və yağ əsaslı qoruyucu örtüyə malik döşəmələrə, həmçinin insan dərisinə zərər verə bilər.
Kommersiya məkanlarında gündəlik qulluq üçün neytral təmizləyici, xüsusi sahələrin — məsələn, mətbəx və hamamların — ehtiyaclarına uyğun olaraq isə dövri dərin təmizlik üçün qələvi və ya turş tərkibli məhsullar istifadə etmək daha məqsədəuyğundur.
pH dəyərlərini başa düşdükdən sonra uyğun təmizləyicini döşəmənin materialına əsasən seçmək mümkündür.
Kafel və çini plitələr aşınmaya davamlı, suya davamlı və asan təmizləndiyi üçün restoranlarda, ticarət mərkəzlərində və otel lobbilərində geniş istifadə olunur.
Tövsiyə olunan məhsul: Neytral döşəmə təmizləyicisi.
Təmizləmə üsulu: Məhsulu istehsalçının tövsiyəsinə uyğun şəkildə duruldun və mop və ya avtomatik döşəmə təmizləyicisi ilə tətbiq edin.
Neytral formul plitənin səthindəki qoruyucu təbəqəyə zərər vermədən təmizliyi təmin edir və onun parlaqlığını qorumağa kömək edir.
Bu üsul gündəlik olaraq yüksək insan axını olan sahələr üçün uyğundur.
Tövsiyə olunan məhsul: Yumşaq qələvi döşəmə təmizləyicisi.
Təmizləmə üsulu: Yığılmış yağ və piyləri parçalamaq üçün yumşaq qələvi təmizləyici istifadə edilə bilər. Təmizləmədən sonra səthi təmiz su ilə yenidən silmək tövsiyə olunur ki, məhsul qalıqları döşəmədə qalmasın.
Kafel aralarını güclü turş tərkibli vasitələrlə təmizləməkdən çəkinin. Turşular çirki aradan qaldıra bilsə də, sement əsaslı fugaları korlaya, onların ovulmasına və tökülməsinə səbəb ola bilər. Nəticədə çirk həmin boşluqlarda daha asan toplana bilər.
Mərmər, qranit və əhəngdaşı kimi təbii daş döşəmələr zərif və estetik görünüşə malikdir. Lakin onlar olduqca həssasdır və xüsusi qulluq tələb edir.
Tövsiyə olunan məhsul: Peşəkar, neytral mərmər və təbii daş təmizləyicisi.
Təmizləmə üsulu: Təbii daşların səthində mayeni udmağa imkan verən mikroskopik məsamələr mövcuddur. Buna görə təmizlik zamanı suyu çox olan mop deyil, yaxşı sıxılmış nəm mop istifadə edilməlidir.
Təmizləmədən sonra məkanın havalandırılması və səthin mümkün qədər tez qurumasının təmin edilməsi məsləhətdir.
Məhsulun üzərində “neytral” və “təbii daş üçün uyğundur” kimi göstəricilərin olmasına diqqət edin.
Turş tərkibli təmizləyicilərdən istifadə etməyin.
Limon suyu, sirkə və pH dəyəri 7-dən aşağı olan digər məhsullar mərmərin tərkibindəki kalsium karbonatla reaksiyaya girə bilər. Bu isə səthin korroziyaya uğramasına, parlaqlığını itirməsinə və aradan qaldırılması çətin olan ağ ləkələrin yaranmasına səbəb ola bilər.
Güclü qələvi vasitələr də təbii daşın strukturuna zərər verə və səthin matlaşmasına səbəb ola bilər.
Gündəlik təmizliklə yanaşı, təbii daş döşəmələr üçün mütəmadi cilalama, kristallaşdırma və qoruyucu örtük tətbiqi də tövsiyə olunur. Bu proseslər məsamələri bağlamağa və səthi çirklənmədən qorumağa kömək edir.
Taxta döşəmələr məkana isti və rahat atmosfer bəxş edir. Lakin onlar suya qarşı ən həssas döşəmə materiallarından biridir.
Tövsiyə olunan məhsul: Xüsusi neytral taxta döşəmə təmizləyicisi.
Əvvəl quru, sonra nəm təmizləmə: Təmizliyə başlamazdan əvvəl tozsoran və ya elektrostatik təmizləyici salfetlə səthdəki qum və tozu tamamilə təmizləyin. Bu, moplama zamanı döşəmənin cızılmasının qarşısını alır.
Mopu yaxşı sıxın: Mop təmizləyici məhlula salındıqdan sonra onu yaxşıca sıxın. Mop nəm olmalıdır, lakin su damcılatmamalıdır.
Taxta liflərinin istiqamətində silin: Döşəməni taxta liflərinin istiqamətində silmək boşluqlardakı çirklərin daha effektiv təmizlənməsinə kömək edir.
Yaxşı taxta döşəmə təmizləyicisi neytral və yumşaq olmaqla yanaşı, adətən tez quruyan formulaya malik olur və döşəmənin parlaqlığını qorumağa kömək edir.
Döşəməni suya basdırmayın. Heç vaxt vedrədəki suyu birbaşa döşəmənin üzərinə tökməyin. Həddindən artıq nəmlik çatların arasından içəri keçərək taxtanın şişməsinə, deformasiyaya uğramasına, qaralmasına və hətta çürüməsinə səbəb ola bilər.
Güclü qələvi və aqressiv təmizləyicilərdən istifadə etməyin. Bu məhsullar taxta döşəmənin səthindəki qoruyucu lak qatına zərər verə, onun parlaqlığını və qoruyucu xüsusiyyətlərini azalda bilər.
Kommersiya mətbəxləri yüksək temperatur, rütubət və böyük miqdarda yağın toplandığı ən çətin mühitlərdən biridir.
Burada döşəmənin təmizlənməsi yalnız estetik görünüş məsələsi deyil. Bu proses birbaşa qida təhlükəsizliyi və əməkdaşların təhlükəsizliyi ilə əlaqəlidir.
Kommersiya mətbəxlərində geniş istifadə olunan döşəmə materiallarına epoksi döşəmələr və sürüşməyə davamlı karxana tipli plitələr daxildir.
Tövsiyə olunan məhsul: Peşəkar səviyyəli qələvi yağ təmizləyici döşəmə vasitəsi (Alkaline Degreaser).
Mətbəxdəki heyvani və bitki mənşəli yağların sudan istifadə edilərək təmizlənməsi üçün onların sabunlaşma reaksiyasına məruz qalması lazımdır. Qələvi təmizləyicilər bu prosesi effektiv şəkildə təmin edə bilir.
Neytral təmizləyicilər bu tip inadkar yağ çirklərinə qarşı adətən kifayət qədər effektiv olmur.
Hər iş gününün sonunda:
Döşəməni təmiz su ilə yaxşıca durulayın və rezin sıyırıcı ilə çirkli suyu tamamilə drenaja yönləndirin.
Bu, döşəmədə təmizləyici vasitənin qalıqlarının qalmasının qarşısını alır.
İnadkar və karbonlaşmış yağların təmizlənməsi üçün daha yüksək konsentrasiyalı yağ təmizləyicisi istifadə edilə bilər.
Məhsulu döşəmədə 5–10 dəqiqə saxlamaq, yəni məhsula kifayət qədər təsir müddəti vermək yağların parçalanmasını asanlaşdırır.
Daha sonra sərt tüklü fırça və ya aşağı sürətli döşəmə təmizləyici maşınla intensiv təmizləmə aparılır.
İsti su ilə durulama daha yaxşı nəticə verə bilər. Sonda döşəmə tamamilə qurudulmalıdır.
Neytral təmizləyici ilə mətbəxdəki qalın yağ qatını təmizləməyə çalışmaq, demək olar ki, yağlı qabı yalnız su ilə yumağa bənzəyir.
Belə vasitələr çirki effektiv şəkildə parçalamaya bilər və zaman keçdikcə döşəmədə qalın, qara və yapışqan yağ təbəqəsi yarana bilər.
Turş tərkibli vasitələr isə bu məqsəd üçün uyğun deyil və bəzi hallarda kafel fugalarına zərər verə bilər.
Təmizləyici vasitənin qalıqları yeni yağla qarışaraq daha sürüşkən bir təbəqə yarada bilər. Bu isə mətbəxdə sürüşmə və yıxılmaların əsas səbəblərindən birinə çevrilə bilər.
Teksturalı, sürüşməyə davamlı döşəmələrdə və fugalar arasında dərinləşmiş çirki yalnız mopla təmizləmək kifayət etmir.
Belə səthlərdə dərin çirklərin aradan qaldırılması üçün mexaniki fırçalama və peşəkar döşəmə təmizləyici avadanlıqdan istifadə tələb oluna bilər.