Menu

Təmizlik məhsullarını təhlükəsiz saxlamaq və utilizasiya etmək

satar

Əksər müəssisələr gündəlik təmizlik işləri üçün müxtəlif təmizlik məhsullarından istifadə edir. Bu məhsulların bəzilərinin tərkibində düzgün istifadə edilmədikdə insan sağlamlığı və təhlükəsizliyi üçün risk yarada bilən kimyəvi maddələr ola bilər. Buna görə də təmizlik məhsullarının düzgün saxlanılması və utilizasiya edilməsi olduqca vacibdir.

Təhlükəsiz saxlama və utilizasiya yalnız məhsulların səliqəli yerləşdirilməsi demək deyil — əsas məqsəd insanların sağlamlığını və təhlükəsizliyini qorumaqdır. Təhlükəli kimyəvi maddələr insanların yemək yediyi, işlədiyi və ya həssas avadanlıqların istifadə olunduğu yerlərdən uzaqda, təhlükəsiz məkanlarda saxlanılmalıdır. Qəzaların qarşısını almaq üçün məhsulların üzərində aydın etiketlərin olması və düzgün məlumatlandırmanın təmin edilməsi də vacibdir. Bu tədbirlər təmizlik məhsullarından düzgün istifadə edilməməsi ilə bağlı riskləri azaltmağa kömək edir.

Təmizlik məhsulları ətraf mühit üçün də zərərli ola bilər. Buna görə onların düzgün utilizasiya edilməsi vəhşi təbiətin və ətraf mühitin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir. Kimyəvi maddələrlə yanaşı, məhsulların qablaşdırmaları da çirklənməyə səbəb ola bilər. Məsələn, plastik qablar və butulkalar düzgün utilizasiya edilmədikdə ətraf mühitə mənfi təsir göstərə bilər.

Müəssisələrin təmizlik məhsullarının utilizasiyası zamanı uyğun qaydalara əməl etməsi həm insanların sağlamlığını və təhlükəsizliyini, həm də ətraf mühitin qorunmasını təmin etmək üçün vacibdir.

Bu məqalədə müxtəlif təmizlik məhsullarının kateqoriyalarına nəzər salacaq, onların yarada biləcəyi riskləri və təhlükə nişanlarının mənalarını izah edəcəyik. Daha sonra isə bu məhsulların təhlükəsiz şəkildə necə saxlanılmalı və istifadə olunmalı olduğunu nəzərdən keçirəcəyik.


COSHH nədir?

COSHH — Control of Substances Hazardous to Health, yəni Sağlamlıq üçün Təhlükəli Maddələrə Nəzarət deməkdir. Bu, Böyük Britaniyada təhlükəli maddələrin yaratdığı riskləri idarə etmək üçün tətbiq olunan qaydalar toplusudur.

COSHH qaydalarına əsasən işəgötürənlər işçilərin təhlükəli maddələrə məruz qalmasının qarşısını almağa və ya bu məruz qalmanı mümkün qədər azaltmağa çalışmalıdırlar.

COSHH qaydalarına əməl etmək üçün 4 əsas addım

  1. Mövcud sağlamlıq risklərini müəyyən edin
    Buraya həm insan sağlamlığı, həm də ətraf mühit və canlılar üçün yarana biləcək risklər daxildir. hansı riskləri yaratdığını müəyyən etmək lazımdır. Bunun üçün məhsulun üzərindəki etiketi diqqətlə yoxlamaq vacibdir. Etiketdə məhs

  2. Risk qiymətləndirməsi aparın
    Müəssisənizdə mövcud olan konkret riskləri əhatə edən ətraflı qiymətləndirmə hazırlayın.

  3. Zərərli maddələrə məruz qalmanın qarşısını alın və nəzarətdə saxlayın
    Təmizlik məhsullarının təhlükəsiz saxlanılması və yalnız müvafiq təlim keçmiş əməkdaşların bu məhsullardan istifadə etməsi təmin edilməlidir.

  4. İşçiləri məlumatlandırın və təlim keçirin
    Əməkdaşlara təmizlik məhsullarından düzgün və təhlükəsiz istifadə qaydaları izah edilməlidir. Bu, onlayn kurslar, təlimlər və praktiki seminarlar vasitəsilə həyata keçirilə bilər.


İşçilər zərərli maddələrlə necə təmasda ola bilər?

İşçilər gündəlik olaraq kimyəvi maddələrlə işləməsələr belə, müəyyən təmizlik məhsulları ilə müxtəlif yollarla təmasda ola bilərlər:

  • Maddəni nəfəsə almaq

  • Dəri ilə təmas

  • Maddəni udmaq

  • Gözlərlə təmas

  • Dərinin kəsilməsi və ya deşilməsi nəticəsində maddənin orqanizmə daxil olması

Bu səbəbdən müəssisələrdə təmizlik məhsullarının təhlükəsiz saxlanılması və istifadəsi üçün müəyyən prosedurların olması vacibdir.

İlk növbədə istifadə etdiyiniz kimyəvi təmizlik məhsullarının hansı riskləri yaratdığını müəyyən etmək lazımdır. Bunun üçün məhsulun üzərindəki etiketi diqqətlə yoxlamaq vacibdir. Etiketdə məhsulun tərkibindəki təhlükəli maddələr və təhlükəsiz istifadə qaydaları haqqında məlumat göstərilə bilər.


Təhlükə Nişanları və Etiketləmə

Kimyəvi maddələr və qarışıqlar ehtiva edən təmizlik məhsullarında onların yaratdığı təhlükələri göstərən xüsusi işarələrdən istifadə olunur.

Məhsulların etiketlərində adətən aşağıdakı məlumatlar yer alır:

  • Müvafiq təhlükə nişanları

  • Məhsulun adı və istehsalçı məlumatları

  • Xəbərdarlıq sözləri

  • Tərkib haqqında məlumat

  • Təhlükəsiz istifadə və saxlanma qaydaları

9 əsas təhlükə nişanı

1. Korroziyalı maddə

Bu işarə məhsulun korroziyalı kimyəvi maddə ehtiva etdiyini göstərir. Belə maddələr müəyyən səthləri və materialları zədələyə və məhv edə bilər.

Güclü turşular, məsələn, xlorid turşusu korroziyalı maddələrə nümunədir.

Korroziyalı məhsullar digər təhlükəli kimyəvi maddələrxılmış və ya mayeləşdirilmiş qaz ehtiva edən məhsullarda istifadə olunur. Belə məhsullar yüksək temperaturun təsiri altındadən, xüsusilə yanıcı məhsullardan ayrı saxlanılmalıdır.


2. Sıxılmış qaz

Bu işarə sıxılmış və ya mayeləşdirilmiş qaz ehtiva edən məhsullarda istifadə olunur. Belə məhsullar yüksək temperaturun təsiri altında partlama riski yarada bilər.

Bu məhsullar:

  • Yaxşı havalandırılan yerdə saxlanılmalı

  • Dik vəziyyətdə yerləşdirilməli

  • Müntəzəm olaraq zədələnmə baxımından yoxlanılmalı

  • Yalnız təlim keçmiş şəxslər tərəfindən istifadə edilməlidir.


3. Sağlamlıq üçün təhlükəli / Ozon təbəqəsi üçün təhlükəli

Bu işarə insan sağlamlığına və ya ozon təbəqəsinə zərər verə biləcək məhsullarda istifadə olunur.

Bəzi təmizləyici məhsullarda dəri, göz və ya tənəffüs yollarında qıcıqlanmaya səbəb ola bilən maddələr ola bilər.

Belə məhsullar aydın şəkildə etiketlənməli və işçilərə onların təhlükəsiz istifadəsi haqqında məlumat verilməlidir. Lazım olduqda əlcək və digər qoruyucu vasitələrdən istifadə edilməlidir.


4. Oksidləşdirici maddə

Oksidləşdirici maddələr digər kimyəvi maddələrlə qarışdıqda yanğına səbəb ola və ya mövcud yanğının gücünü artıra bilər.

Bu səbəbdən müxtəlif təmizlik məhsullarını bir-biri ilə qarışdırmaq olmaz.

Xüsusilə sosial mediada yayılan müxtəlif “təmizlik qarışıqları” təhlükəli ola bilər. Təmizlik məhsullarının qarışdırılması nəticəsində zəhərli qazlar və digər təhlükəli reaksiyalar yarana bilər.


5. Ciddi sağlamlıq təhlükəsi

Bu işarə uzunmüddətli və ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcək maddələri göstərir.

Belə maddələr:

  • Orqanlara zərər verə bilər

  • Udulduqda ciddi təhlükə yarada bilər

  • Tənəffüs sisteminə zərər verə bilər

  • Hamiləlik və reproduktiv sağlamlıq üçün risk yarada bilər

Bu məhsullar yalnız təlim keçmiş əməkdaşlar tərəfindən və nəzərdə tutulmuş məqsədlər üçün istifadə edilməlidir.


6. Kəskin toksiklik

Kəskin toksiklik məhsulun udulması, nəfəsə alınması və ya digər formada orqanizmə daxil olması nəticəsində zəhərlənmə riski yaratmasını ifadə edir.

Belə məhsullar uşaqların və icazəsiz şəxslərin əli çatmayan yerdə saxlanılmalıdır. Məhsulların etiketində göstərilən təhlükəsizlik qaydalarına ciddi şəkildə əməl etmək vacibdir.


7. Yanıcı maddə

Yanıcı məhsullar asanlıqla alışa və yanğına səbəb ola bilər. Aerozollar, bəzi dezinfeksiyaedici spreylər və müəyyən drenaj təmizləyiciləri buna nümunə ola bilər.

Yanıcı məhsullar:

  • Açıq alovdan uzaqda saxlanılmalı

  • İstilik mənbələrindən uzaq tutulmalı

  • Yaxşı havalandırılan yerdə yerləşdirilməli

  • Alışma mənbələrindən ayrı saxlanılmalıdır.


8. Ətraf mühit üçün təhlükəli

Bu işarə ətraf mühitə, xüsusilə su canlılarına zərər verə biləcək maddələri göstərir.

Məsələn, bəzi dezinfeksiyaedici kimyəvi maddələr su ekosisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə bu məhsulların kanalizasiya və ya təbii su mənbələrinə düzgün olmayan şəkildə atılmasının qarşısı alınmalıdır.


9. Partlayıcı maddə

Bu işarə müəyyən şəraitdə partlaya bilən məhsullarda istifadə olunur.

Bəzi kimyəvi maddələr digər maddələrlə qarışdırıldıqda təhlükəli reaksiyalara səbəb ola bilər. Buna görə təmizlik məhsulları heç vaxt bir-biri ilə qarışdırılmamalı və yalnız istehsalçının təlimatlarına uyğun istifadə edilməlidir.

Təmizlik məhsullarından istifadə edən əməkdaşların təhlükəsizlik qaydalarını bilməsi və məhsulları yalnız nəzərdə tutulduğu məqsədlə istifadə etməsi vacibdir.